ضوابط طراحی راه پله (استاندارد باکس پله مطابق مقررات ملی)
در مقالات مختلف در سایت درخصوص اصول طراحی رمپ، ضوابط پارکینگ ، تراز مبنا و سطح اشغال و…. صحبت کرده ایم و در این مقاله میخواهیم درخصوص اصول طراحی راه پله ساختمان صحبت کنیم. در طراحی پله ها، بایستی فاکتورهای بسیار زیادی را در نظر بگیریم و به عنوان یک طراح بایستی به اصول طراحی ساختمان تسلط داشته باشید.در این مقاله به نکات زیر خواهیم پرداخت:
پله گرد چیست و چه کاربردی دارد؟
پله گرد یا پله مارپیچی نوعی پله است که به صورت حلزونی یا مارپیچی دور یک محور مرکزی میچرخد. این نوع پلهها در فضاهای محدود که نیاز به صرفهجویی در فضا دارند یا به منظور زیبایی و ایجاد جلوه بصری خاص استفاده میشوند. پله گردها معمولاً در مکانهایی مانند منازل دوبلکس، دفاتر کار و ساختمانهای تجاری کوچک کاربرد دارند.
ابعاد استاندارد باکس پله چقدر است؟
ابعاد باکس پله به تعداد طبقات و اندازه ساختمان بستگی دارد، اما به طور کلی، یک باکس پله استاندارد باید حداقل 2.4 متر عرض و 4.5 متر طول داشته باشد. این ابعاد امکان ایجاد پلههای راحت و ایمن را فراهم میکند و فضای کافی برای گردش هوا و نور طبیعی را ایجاد میکند.
حداقل ارتفاع استاندارد پله چقدر است؟
حداقل ارتفاع پله (به فاصله عمودی بین دو پله متوالی) معمولاً بین 15 تا 18 سانتیمتر است. این مقدار به گونهای تعیین شده که استفاده از پله راحت و ایمن باشد. ارتفاع بیش از این مقدار ممکن است باعث خستگی و ناراحتی کاربران شود.
ابعاد راه پله سه طرفه چگونه باید باشد؟
ابعاد راه پله سه طرفه (که به صورت U شکل یا L شکل با یک پاگرد در میان) باید حداقل 90 سانتیمتر عرض برای هر بخش پله و حداقل 2.7 متر طول برای پاگرد داشته باشد. این ابعاد به کاربران امکان میدهد تا به راحتی و ایمن از پله استفاده کنند و فضای کافی برای چرخش و تغییر جهت فراهم میکند.
ابعاد راه پله دو طرفه چیست؟
ابعاد راه پله دو طرفه (که به صورت مستقیم و با یک پاگرد در میان) باید حداقل 90 سانتیمتر عرض برای هر بخش پله و حداقل 1.8 متر طول برای پاگرد داشته باشد. این ابعاد برای حرکت راحت و ایمن کاربران طراحی شده و فضای کافی برای پاگرد و تغییر جهت فراهم میکند.
عرض استاندارد راه پله چقدر باید باشد؟
عرض استاندارد راه پله برای استفاده معمولی حداقل 90 سانتیمتر است. در ساختمانهای عمومی و تجاری، این عرض ممکن است بیشتر باشد و به 120 تا 150 سانتیمتر برسد تا امکان عبور و مرور راحتتر و ایمنتر برای تعداد بیشتری از افراد فراهم شود. برای ساختمانهای بزرگتر یا با ترافیک بالا، ممکن است عرض راه پله تا 180 سانتیمتر نیز باشد.
- شناخت انواع راه پله ها
- اجزای تشکیل دهنده راه پله
- محاسبه تعداد پله ها در راه پله
- حداقل عرض کف راه پله
- سرگیری در راه پله
- مباحث سازه ای در راه پله
- جانمایی باکس پله در ساختمان
فهرست مطالب
پایداری و یکنواختی در طراحی راهپلهها
طبق این بند از مقررات ملی ساختمان، تمامی بخشهایی که در مسیر خروج ساختمان قرار دارند، باید از نظر ساختاری پایدار و ثابت باشند تا ایمنی کاربران تضمین شود. همچنین عرض راهپلهها و پاگردها نباید در طول مسیر کاهش پیدا کند. این قانون برای جلوگیری از بروز خطراتی نظیر ازدحام، تأخیر در تخلیه ساختمان و ممانعت از عبور ایمن افراد در مواقع اضطراری طراحی شده است. رعایت این اصول، طراحی را با استانداردهای ایمنی و عملکردی هماهنگ میکند.
انواع راه پله از نظر ظاهر
راه پله ها از نظر ظاهر به 5 دسته تقسیم میشوند که ما در جدول زیر به طور اختصاصی آنها را نام برده ایم و در ادامه برای هرکدام با تصویر برایتان یک مثال زده ایم.
| نوع راه پله |
|---|
| ال شکل (با پاگرد) |
| 2 طرفه با 2 بازو (با پاگرد) |
| 2 طرفه با 3 بازو و پاگرد 1/2 گردش (با پاگرد) |
| 2 طرفه با 3 و 4 بازو (با پاگرد) |
| 3 طرفه (با پاگرد) |
| 4 طرفه (با پاگرد) |
| ال شکل (با پاگرد) |
| ال شکل (بدون پاگرد) |
| بیضی (قوسی) |
| طرح قیچی (پله فرار) |
راه پله یک طرفه - راه پله مستقیم
در این نوع پله ها رفت و آمد از طریق یک بازو صورت میگیرد، این نوع پله ها عموماً برای ایجاد ارتباط داخل واحدها مورد استفاده قرار میگیرد. مانند ساختمان های ویلایی یا واحد های دوبلکس و یا تجاری های دارای میان طبقه. در این نوع پله ها حداقل عرض مفید پله های یک طرفه در ساختمان هایی که بار تصرف آنها کمتر از 50 نفر است، 90 سانتیمتر میباشد.
راه پله ال (L) شکل
این نوع راه پله دارای دو بازو میباشند که برای ایجاد گردش 90 درجه، در کنج ها استفاده میشوند. همچنین حداقل عرض مفید این نوع پلکان که دارای پاگرد و گردش میباشند، نباید کمتر از 110 سانتی متر باشد و برای ایجاد دسترسی در واحدهای دوبلکس، اگر پاگرد نداشته باشد میتوانیم عرض مفید را 90 سانتی متر هم در نظر گرفت.
در طراحی پله های یک ساختمان علاوه بر ضوابط مقررات ملی باید به طراحی داخلی آن نیز دقت کنیم تا از لحاظ ظاهر، با دیگر عنصرهای ملک ما همخوانی داشته باشد. به همین خاطر طراحی داخلی خود یک دنیایه دیگر است.
راه پله 2 طرفه با 2 بازو و پاگرد 1/2 گردش
این نوع پلکان یکی از متداول ترین راه پله ها یباشد که در ساختمان های مسکونی برای چرخش 180 درجه مورد استفاده قرار میگید. در خصوص ابعاد و اندازه راه پله در ادامه صحبت خواهیم کرد.شما در این نوع پله ها میتوانید با طی کردن دو بازو به طبقه مقصد خود برسید.
راه پله دو طرفه با 3 بازو و پاگرد و 1/2 گردش
این نوع ره پله ها برای مکان هایی که رفت و آمد بالایی دارند استفاده میشوند، مانند مدارس، مجتمع های بزرگ تجاری و مسکونی و تالار ها و هر مکان دیگری با رفت و آمد بالا….
پله دو طرفه با 3 و 4 بازو
طبق مبحث 3 در هر بازو می توانید حداکثر 12 پله برای طی کردن ارتفاع طبقه بکار ببرید، اما در صورتی که ارتفاع طبقه زیاد باشد (مانند فضاهای تجاری) یا بخواهید از یک طبقه یا نیم طبقه عبور کنید میتوانید از پلکان دو طرفه با 3 و 4 بازو استفاده کنید.
- در پلکان 2 طرفه با 3 بازو میتوانید مکان درب ورودی پلکان را در سایر طبقات تغییر دهید اما در پلکان 2 طرفه با 4 بازو، مکان درب در سایر طبقات ثابت است.
پلکان 3 و 4 طرفه
از این نوع پلکان معمولاً در فضاهای اداری استفاده میکنند. در آزمون طراحی به هیچ عنوان از این نوع پله استتفاده نکنید، همچنین در پروژه های اجرایی در برخی از مناطق مانند تهران استفاده از این نوع پله ها ممنونع میباشد.
دوره جامع صفر تا صد اتوکد
سریع، عملی، حرفه ای
پلههای گرد یا پله گرد یکی از پرکاربردترین انواع پلکان در فضاهای محدود هستند که در ادامه به بررسی انواع آن از جمله پلکان قوسی و راهپله مارپیچ میپردازیم.
پلکان قوسی (پلکان گرد با چشم پله باز)
در مواقعی که فضای کمی برای طراحی راه پله داریم میتوانیم از این نوع پلکان استفاده کنیم. در آزمون نظام مهندسی تا جایی که میتوانیم از این نوع پلکان استفاده نکنیم، مگر با رعایت شرایط زیر:
- حداقل ارتفاع پله 10 سانتی متر و حداکثر 18 سانتی متر باشد.
- اندازه کف هر پله در فاصله 30 سانتی متری از انتهای باریکتر کف پله، حداقل 28 سانتی متر و اندازه کف پله در باریکترین قسمت آن حداقل 25 سانتی متر باشد.(مطابق شکل زیر)
- تفاوت بین بزرگترین عمق کف پله با کوچکترین آن، در یک بازوی پله، در روی یک خط فرضی با فاصله 30 سانتی متری از باریکترین قسمت نباید از 10 میلیمتر (یک سانتی متر) بیشتر شود.
- اندازه شعاع قوس کوچکتر پله نباید از دو برابر عرض آن کمتر باشد.
راه پله مارپیچ(پله پیچ ستون در)
مشابه پلکان قوسی، در مواقعی که فضای طراحی پلکان محدود میباشد از این نوع پلکان استفاده میکنیم(بیشتر در فضاهای تجاری به کار میرود.)برای استفاده از این نوع پلکان در راه های خروج باید شروط زیر را رعایت کنیم.
طبق مبحث 3 مقررات ملی، در صورتی که واحد مسکونی یا فضای تجاری ما، مساحتش از 23 متر مربع کمتر باشد و دارای حداکثر 5 نفر بهره بردار باشد، با رعایت شرایط زیر میتوان از راه پله مارپیچ استفاده کنیم:
- عرض مفید پله نباید از 65 سانتی متر کمتر باشد.
- ارتفاع هر پله از 24 سانتی متر بیشتر نباشد.
- ارتفاع مفید پله و کلی راه پله، از 200 سانتی متر کمتر نباشد.
- اندازه هر کف پله، در 30 سانتی متری از باریکترین قسمت پله، حداقل 20 سانتی متر باشد و تمام کف پله ها یک شکل و یک اندازه باشند.
راه پله های 1/2 و 1/4 گردش بدون پاگرد
از پلکان 1/2 گردش برای ایجاد گردش های 180 درجه و از 1/4 گردش برای ایجاد گردش های 90 درجه استفاده میشود.از این نوع پلکان زمانی استفاده میشود که میخواهیم ارتفاع بیشتری را طی کنیم ولی فضای کافی برای افزایش طول باکس پله و تعداد پله نداریم.این نوع پلکان دقیقا شبیه پلکان نوع دوم میباشد با این تفاوت که در این نوع پلکان پاگرد وجود ندارد.
پلکان فرار و یا طرح قیچی و درهم رونده
از این نوع پلکان همان طور که از اسمش مشخص میباشد برای راه های خروج استفاده میشود. پلکان فرار، نباید از دو راه خروج مجزا تشکیل شود ، مگر آن که 3 شرط زیر را رعایت کنیم:
- فاصله ورودی این پلکان ها از یکدیگر و طول مسیر مشترک دسترسی آنها، باید مطابق ضوابط آتش نشانی و حریق و خروج مبحث 3 باشد.
- این نوع پلکان ها باید غیر قابل سوختن و حداقل تا 2 ساعت در برابر آتش مقاوم باشد و به صورت دوربندی و دودبندی از یکدیگر کاملاً جدا باشند.
- هیچگونه راه نفوذی یا پنجره و یا بازشو ارتباطی بین آن دو نباشد.(حتی به صورت محافظت شده)
اجزای راه پله و اصطلاحات پر کاربرد
پیش از آن که بخواهیم حداقل و حداکثر های ابعاد اجزای راه پله را بگوییم ابتدا باید با اصطلاحات و تعریف های مهم در راه پله آشنا شویم که در تصویر زیر به ترتیب اعداد ما این اصطلاحات را نام برده ایم و هرکدام را به اختصار توضیح داده ایم:
- عرض پله: به فاصله بین دیوار تا چشم پله یا عرض بازوی پله، گفته میشود.
- طول راه پله: به مجموع عرض پله ها و پاگرد گفته میشود.
- طول پله: به مجموع عرض کف پله ها که در یک بازو پله گفته میشود.
- کف پله: به بخشی از پله که پای خود را بر روی آن برای بالا رفتن یا پایین رفتن قرار میدهیم گفته میشود.
- پاگرد: به فضای گردش در بین دو بازوی پله که برای ورود به طبقات و استراحت مورد استفاده قرار میگیرد گفته میشود.
- درب راه پله: به دربی که برای ورود به راه پله یا فضای پیش ورودبه واحد یا به طور مستقیم به واحد یا طبقات منفی و همکف استفاده میشود گفته میشود.
- خط مسیر راه پله: خطی است که مسیر بالا رفتن از راه پله را مشخص میکند.
- چشم پله: به فاصله بین دو بازوی پله یا شمشیری های پله قرار دارد گفته میشود.
ابعاد راه پله
بعد از شناخت اجزای راه پله حال باید بدانیم ابعاد استاندارد برای آنها چه میزان است. ابعاد اجزای راه پله رتباط مستقیمی با نوع گروه ساختمانی دارد، این بدین معناست که این ابعاد را بر اساس تعداد طبقات ما طراحی مکنیم. در جدول زیر و ویدیو زیر به طور کامل تشریح کرده ایم.
| نام گروه ساختمانی(مسکونی) | حداقل عرض مفید پله |
|---|---|
| گروه ساختمانی 1 الی 3 (ساختمان های یک و دو طبقه) | پله مستقیم = 90 سانتی متر / پله دارای پاگرد و گردش = 110 سانتی متر |
| گروه ساختمانی 4 الی 7(ساختمان های سه تا هفت طبقه) | پله مستقیم = 90 سانتی متر / پله دارای پاگرد و گردش = 110 سانتی متر |
| گروه ساختمانی 8 (23 متر ارتفاع به بالا) | بر اساس جمعیت مطابق مبحث 3 مقررات ملی |
در ادامه باید چند نکته را به جدول بالا اضافه کرد:
- حداقل عرض مفید برای قفسه پله باید 240 سانتی متر باشد.
- ضوابط ویژه معلولین در گروه های ساختمانی 4 به بعد الزامی است.
- عرض مفید پله برای استفاده از معلولین 120 سانتی متر میباشد.
- حداکثر و حداقل عرض برای چشم پله 20 و 10 سانتی متر میباشد.
ابعاد پله
مطابق مبحث 3 و 4 مقررات ملی ساختمان برای طراحی راه پله در یک ساختمان باید به ابعاد خود پله هم توجه داشته باشیم که در تصویر زیر ارتفاع پله و عمق کف پله را مشخص کرده ایم:
همانطور که گفتیم مطابق مبحث 3 و 4 مقررات ملی ساختمان یک قانون کلی وجود دارد:
- حداقل ارتفاع پله 10 سانتی متر ، حداکثر ارتفاع آن 18 سانتی متر برای افراد سالم و برای معلولین 17 سانتی متر و حداقل عمق کف پله برای افراد سالم 28 و برای معلولین 30 سانتی متر میباشد.
با این تعریفی که داشتیم اگر بخواهیم ابعاد را از حداقل و حداکثر ها، بیشتر یا کمتر در نظر بگیریم باید یک تناسبی را میام ارتفاع و کف پله در نظر بگیریم. علت این تناسب این است که هر فرد به طور معمول طول گام او بین 63 الی 64 سانتی متر میباشد و با این میزان حرکت بین دو پا، مشکلی در گام برداشتن ایجاد نخواهد شد، بنابراین ما در فرمول زیر و جدول زیر این نحوه محاسبه این تناسب را تشریح کرده ایم.
فرمول محاسبه ارتفاع پله
مطابق مبحث 4 مقررات ملی برای محاسبه ارتفاع پله میتوانیم از فرمول زیر استفاده کنیم:
کف پله + (x 2 ارتفاع پله) = 63 الی 64 سانتی متر
| حداقل عمق کف پله | حداکثر عمق کف پله | ارتفاع پله |
|---|---|---|
| 43 سانتی متر | 44 سانتی متر | 10 سانتی متر |
| 41 سانتی متر | 42 سانتی متر | 11 سانتی متر |
| 39 سانتی متر | 40 سانتی متر | 12 سانتی متر |
| 37 سانتی متر | 38 سانتی متر | 13 سانتی متر |
| 35 سانتی متر | 36 سانتی متر | 14 سانتی متر |
| 33 سانتی متر | 34 سانتی متر | 15 سانتی متر |
| 31 سانتی متر | 32 سانتی متر | 16 سانتی متر |
| 29 سانتی متر | 30 سانتی متر | 17 سانتی متر |
| 27 سانتی متر مجاز نمیباشد | 28 سانتی متر | 18 سانتی متر |
فرمول محاسبه تعداد پله
تعداد پله هاب مورد استفاده در هر طبقه ارتباط مستقیمی با اختلاف تراز دو طبقه دارد. به این صورت که ابتدا میبایست ارتفاع کف تا کف هر طبقه را نسبت به طبقه بالایی بدست بیاوریم و تقسیم بر ارتفاع هر پله کنیم.
مثال: اگر ارتفاع کف تا کف (اختلاف تراز دو طبقه) 320 سانتی متر باشد و بخواهیم ارتفاع پله را 17 سانتی متر بگیریم، تعداد پله مورد استفاده برای هر طبقه برابر میشود با:
17.72=17÷320
اما با توجه به این که تعداد پله باید عدد رند باشد، حال ما باید تعداد پله را 18 عدد در نظر بگیریم. اما با توجه به ارتفاع پله 18 سانتی متری و 18 عدد پله، ارتفاع عمودی طی شده توسط پله ها برابر میشود با:
6=18×17
یعنی ما 6 سانتی متر بیشتر از ارتفاع کف تا کف طی میکنیم به همین خاطر باید این 6 سانتی متر را به تراز طبقه پایین یا به طبقه بالا اضافه کنیم، یعنی کف طبقه را 6 سانتی متر بالاتر بیاوریم، میتوانیم این عدد را بین هر دو طبقه تقسیم کرد.
نکته: تعداد پله باید عدد رند باشد ولی ارتفاع پله میتواند به صورت اعشاری نیز باشد.
نکته: در نظر بگیرید که ما در هر بازو پله نهایتا میتوانیم 12 عدد پله قرار دهیم.
ارتفاع غیر سرگیر پله
به فاصله کف تا زیر حجم پله یا همان زیر بازوی پله ارتفاع غیر سرگیر میگویند، که به خاطر این که حین رفت و آمد سر افراد به زیر بازوی پله طبقه بالا پیر نکند باید یک عدد حداقل یعنی 205 سانتی متر را برای این ارتفاع در نظر بگیریم.
حداکثر ارتفاع بین دو پاگرد(دو تراز افقی)
مطابق مبحث 3 مقررات ملی ساختمان، اختلاف ارتفاع بین دو پاگرد متوالی یا کف هر طبقه که توسط یک دستگاه پله طی میشود و به هم مرتبط هستند نباید از عدد 370 سانتی متر تجاوز کند.
- با توجه به این قانون اگر ارتفاع طبقه را 370 در نظر بگیریم و ارتفاع پله را 17 سانتی متر، عدد حاصل برای تعداد پله های ما میشود 21 عدد، حال مطابق با مبحث 4 مقررات ملی ما نباید بیشتر از 12 پله در هر بازو قرار دهیم، با این حال میتوانیم در یک بازو 9 پله و در بازوی دیگر 12 پله قرار دهیم.
نتیجهگیری
رعایت ضوابط طراحی راهپله نقش مهمی در ایمنی و کارایی ساختمانها دارد. توجه به استانداردها، مانند ابعاد مناسب پلهها، ارتفاع نردهها، و جزئیات اجرایی، نهتنها نیازهای کاربران را برآورده میکند، بلکه به افزایش دوام و کیفیت پروژه نیز کمک میکند. استفاده از این ضوابط، راهحلی حرفهای برای کاهش خطاهای طراحی و تضمین تطابق با مقررات ملی ساختمان است. رعایت این نکات، تجربهای ایمن و کاربردی را برای کاربران فراهم میسازد و اعتماد به طراحی را ارتقا میدهد.
دانشگاه برای بازار کار کافی نیست
مسئله اصلی در طراحی فاز 2 معماری این است که بتوانیم در لکه گذاری پلان بهترین جانمایی را داشته باشیم تا دسترسی بهتری به فضاهای داخل واحد بدهیم. ما در مقاله ای جداگانه ای خلاصه مراحل ساخت ساختمان را توضیح داده ایم اما در دوره ای کامل و جامع صفر تا صد طراحی معماری را آموزش داده ایم که در ادامه ویژگی های این دوره را خواهیم گفت.
ویژگی های دوره کدخدای معماری
ما دوره ای را آماده کرده ایم که در این دوره از مبانی معماری (برای کسانی که در رشته معماری تحصیل نکردند) تا جزئی ترین و ریز ترین نکات از ضوابط طراحی معماری و نقشه خوانی را با سرفصل هایی کامل پوشش دهد و اسم این دوره را کدخدای معماری گذاشته ایم چون قراره با شرکت در این دوره به جمع بزرگان این صنعت اضافه شوید و کدخدای طراحی پلان شوید.
دوره جامع آموزش طراحی پلان معماری(سبک WMD)+(ضوابط شهرداری و مقررات ملی)
فهرست مطالب این صفحه دانشگاه برای بازار کار طراحی پلان کافی نیست این واقعیت را باید پذیرفت که دانشگاه همه…
دوره جامع آموزش طراحی پلان معماری(سبک WMD)+(ضوابط شهرداری و مقررات ملی)
فهرست مطالب این صفحه دانشگاه برای بازار کار طراحی پلان کافی نیست این واقعیت را باید پذیرفت که دانشگاه همه…
صفر تا صد ضوابط طراحی
آموزش تمام ضوابط طراحی ازمبانی معماری تا تمام مباحث مربوط به ساختمان
پشتیبانی دائمی
دوره دارای پشتیبانی دائمی و خصوصی میباشد
نکات اجرایی
در طول دوره نکات و شیوه اجرا هم آموزش داده میشود
حل تمرین و نمونه توسط هنرجو
در هر فصل تمرین های متعددی برای هنرجویان درنظر گرفته شده است
نمونه نقشه و بلاک های دسته بندی شده مبلمان
برای تسریع در امر نقشه کشی تمام بلاکهای مبلمان به رایگان و دسته بندی شده ارائه میشود
آموزش نقشه خوانی
نقشه خوانی به تنهایی میتواند به شما به عنوان یک مجری بسیار کمک کند
ورکشاپ و سمینار رایگان
تمام ورکشاپ ها و سمینار و وبینار های آکادمی برای هنرجویان رایگان میباشد
پوشش کامل ضوابط شهرداری و مقررات ملی
در دوره فرق بین ضوابط شهرداری با مقررات ملی گفته خواهد شد و تمام ضوابط هردو آموزش داده میشود
معرفی موقعیت های استخدام و فریلنسری
بعد از گذراندن دوره روش های کسب درآمد به صورت فریلنسری و موقعیت های شغلی برای استخدام به هنرجویانی که دوره را به اتمام برسانند و تمرین هارا حل کنند معرفی میشود
اگر بخواهیم اهمیت طراحی پلانرا در یک خط توضیح دهیم میتوانیم بگوییم هر شخصی که بخواهد یک ساختمان بسازد باید در همان گام اول نقشه های فاز یک و دو معماری خود را به تایید مراکز صدور پروانه مانند شهرداری برساند. به همین خاطر ما همیشه از مزایای یادگیری طراحی معماری بر اساس بازار کار و ضوابط شهرداری و مقررات ملی به درآمد بالای آن اشاره میکنیم. اما شاید شما تفاوت نقشه های فاز یک و دو معماری را ندانید به همین خاطر ما در مقاله ای جداگانه از تفاوت و چیستی آنها صحبت کرده ایم.
در طراحی معماری یک ساختمان شما باید با یک سری عبارات و اصطلاحات آشنا شوید، عباراتی مانند سطح اشغال چیست و یا تراز مبنا چیست و دیگر عباراتی که ما در مقالاتی مختلف به طور کامل توضیح داده ایم و همچنین نحوه محاسبه آنها را توضیح داده ایم.
ولی شما میتوانید در دوره جامع و کامل طراحی پلان معماری، پاسخ این سوالات را متناسب با بازار کار دریافت کنید. حتی در طراحی پلان معماری از طراحی رمپ و ضوابط ابعاد پارکینگ تا بام و دیگر مسائل حقوقی و اداری و ضابطه ای طراحی پلان تسلط پیدا کنید.
همانطور که میدانید ما بعد از طراحی حالا باید نقشه های اجرایی را به پیمانکار برسانیم تا بتوانیم فرآیند اجرا را شروع کنیم. پیش از این که تکنولوژی پیشرفت کند و نرم افزار های کامپیوتر توسعه پیدا بکنند، تمامی ترسیمات و اصطلاحاً فاز 2 به صورت دستی انجام میشد که این عملاً یک فرآیند طولانی بود. اما روزبه روز با توسعه نرم افزارهای کامپیوتری نرم افزار اتوکد نیز به عنوان یک ابزار کمک ترسیمی توسعه یافت تا بتوانیم به کمک آن طراحی های خود را در کمترین زمان و بیشترین دقت به نقشه تبدیل کنیم. بنابراین اگر شما به عنوان یک فعال صنعت ساختمان، چه با عنوان مجری و ناظر و جه با عنوان طراح در حال فعالیت هستید، آموزش اتوکد برای شما یکی از واجباته این صنعت میباشد.
ما در سایت آکادمی کدخدا این فرصت را برای شما فراهم کرده ایم که علاوه بر آموزش نصب اتوکد بتوانید آموزش اتوکد رایگان را با ما تجربه کنید. ما در دوره آموزش اتوکد رایگان خود در سطح مقدماتی دستورات پایه اتوکد را مانند دستور دایره در اتوکد و یا آموزش دستور move و حتی آموزش رسم خط در اتوکد و رسم polyline در اتوکد و دیگر دستورات پایه را به شما آموزش داده ایم.
همچنین شما میتوانید با شرکت کردن در دوره صفر تا صد اتوکد، اتوکد را به صورت حرفه ای یاد بگیرید و دستورات و پلاگین های پیشرفته را اصولی یادبگیرید.
ما در مقاله ای مجزا و جداگانه سوالی که اکثراً با آن درگیر هستند را پاسخ داده ایم، این که بهترین نسخه اتوکد کدام است . شما در این مقاله میتوانید بهترین انتخاب را برای نصب اتوکد داشته باشید و به عنوان یک راهنمای کامل به آن مراجعه کنید.
دوره های پر مخاطب آکادمی کدخدا
برای ورود به مارکت بین الملل خودت رو با دوره های تخصصی آکادمی کدخدا ارتقا بده، ثبت نام در این دوره ها این فرصت رو برات فراهم میکنه که بیشتر با ما اشنا بشی و ابعاد مختلف فعالیت مارو عمیق تر درک کنی.
74 دیدگاه
به گفتگوی ما بپیوندید و دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید.
ابعاد باکس پله رو میشه تو اجرا کاهش داد؟
بله در خصوص این ویدیو ای در مقاله هست که توضیحات کافی داده شده
پلان پله رو باید جدا گونه هم تو طراحی بزرگنمایی کنیم؟
بله به صورت جزئیات بزرگنمایی شده باید راه پله هر بقه را ترسیم کنیم
ابعاد راه پله دو طرفه چگونه در طراحی معماری تعیین میشود و چه عواملی بر این اندازهها تاثیرگذارند؟
آیا در طراحی پلههای سه طرفه، اندازه باکس پله جهت افزایش ایمنی متغیر است یا ثابت در نظر گرفته میشود؟
در ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان حداقل عرض راه پله چقدر است و آیا این مقدار برای ساختمانهای عمومی تغییر میکند؟
آیا در پلان راه پله باید به ابعاد باکس پله استاندارد توجه شود یا امکان تغییر در طراحی داخلی وجود دارد؟
پله سه طرفه در کدام نوع ساختمانها کاربرد بیشتری دارد و آیا داشتن پاگرد الزامی است؟
آیا میتوان در طراحی باکس پله از ابعاد غیر استاندارد استفاده کرد یا به مقررات ملی ساختمان پایبند بود؟
در طراحی باکس پله در پلان، چه عواملی در تعیین ابعاد استاندارد باکس پله مدنظر قرار میگیرند؟
آیا استفاده از طراحیهای مارپیچ و پیچیدهتر مانند پله گرد برای راه پلههای دو طرفه به کار میرود؟
اصول طراحی راه پلهی سه طرفه و تاثیر آن بر جانمایی باکس پله در ساختمان چگونه است؟
حداقل ارتفاع استاندارد برای پلهها در ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان چقدر باید باشد؟
من موضوع ضوابط راه پله رو که میبینم همیشه برام سواله که چرا باید این همه پیچیده باشه؟خب من یه بار مجبور شدم تو پروژه ساختمون دو طبقهم با این راه پلهها سروکله بزنم و پدرم در اومد راستش همهش دنبال استاندارد باکس پله بودم چرا اینقدر گیج کنندهاس؟
سوال خوبی مطرح کردید. پیچیده به نظر اومدن موضوع بیشتر به این خاطره که شرایط پروژهها با هم فرق میکنه. وقتی ضوابط رو مرحلهبهمرحله و بر اساس پلان جلو ببریم، طراحی باکس پله خیلی منطقیتر و قابل کنترل میشه.
راستی چرا این ابعاد راه پله دو طرفه تو پلان اینقد فرق داره با چیزی که تو کتاب نوشته؟واقعا یکی میتونه بگه ابعاد استاندارد باکس پله چیه و چقدر باید باشه تا مشکلی پیش نیاد؟من هیچی نفهمیدم اگه کسی میتونه راهنمایی کنه دستش درد نکنه
درست میفرمایید. دلیل تفاوت ابعاد اینه که مقررات ملی بیشتر حداقلها و چارچوب رو مشخص میکنه، نه یک عدد ثابت. ابعاد نهایی باکس پله به ارتفاع طبقه، نوع پله و پلان بستگی داره و معمولاً با همین منطق طراحی میشه
پله سه طرفه رو کسی دیده؟یعنی واقعاً این همه زحمت که بکشی تهش یهو اندازهها مشکلی داشته باشه خیلی ضدحال میشه.من تو نقشه راه پله ساختمان دو طبقهم مشکل داشتم یه جایی هم گفته بودن ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمون رو چک کن، شاید به کار بیای.
حرفتون کاملاً قابل درکه. پله سهطرفه بهخاطر چرخش و محدودیت فضا معمولاً چالشبرانگیزه. اگر ضوابط مقررات ملی از همون ابتدا دقیق کنترل بشه، توی طراحی و اجرا خیلی از این مشکلات اصلاً بهوجود نمیاد.
چند وقت پیش، یه پروژه داشتم که حتما باید با ابعاد باکس پله استاندارد پیش میرفت.خلاصه مجبور شدم کلی مطلب بخونم و آخرش هم درست متوجه نشدم این ضوابط راه پله بر چه اساسه.واقعاً یکی بیاد یه توضیح ساده بده این ابعاد راه پله سه طرفه چجوریه؟
بهطور خلاصه، طراحی پله سهطرفه هم مثل بقیه پلهها از ضوابط کلی تبعیت میکنه و تفاوتش بیشتر در نحوه جانمایی و چرخش پلههاست. ابعاد دقیق همیشه بعد از مشخص شدن ارتفاع طبقه و پلان نهایی تعیین میشه
آقا این مطالب درباره ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمون خیلی پیچیدهست.یعنی اگه خودم نخونده بودم فکر میکردم یه چیز عجیبی تو برگهس، راستی ابعاد استاندارد باکس پله رو یکی سادهتر بگه،آقا نبود یادم بره راه پله سه طرفه چیه یکی گفتن بود رو نقشه یه کم لیدشونو دادن.
بله، مطالب بر اساس ضوابط مقررات ملی نوشته شده. اینکه توی بعضی نقشهها ابعاد متفاوت دیده میشه، بیشتر به شرایط پلان و نحوه طراحی پله برمیگرده. باکس پله الزاماً یک اندازه ثابت نداره، ولی باید داخل محدوده ضوابط طراحی بشه
همیشه تو پروژههام با ابعاد راه پله در پلان مشکل دارم.مثلا ابعاد استاندارد باکس پله کجا باید باشه؟بعد اینطوری که پیش میره همیشه یکی بهم میگه نه اشتباهه، یعنی میگن یه جوریه که انگار کتابا یه چیز دیگه میگن و استاندارد باکس پله چیز دیگهس، واقعا گیج کنندس
نکتهای که گفتید کاملاً درسته. معمولاً ابهام از اینجا بهوجود میاد که «ابعاد استاندارد باکس پله» با «ابعاد پیشنهادی یا رایج» قاطی میشه. در مقررات ملی، چارچوب و حداقلها مشخص شده، ولی ابعاد نهایی باکس پله بسته به پلان و نوع پله میتونه متفاوت باشه.
به نظر شما، ابعاد راه پله دو طرفه تو پلان باید چطور در نظر گرفته بشه که با استاندارد باکس پله سازگار باشه؟میگن که اگه درست نباشه به مشکل برمیخوره، ولی چرا این اطلاعات همه جا جور دیگه میزنن؟تجربه دارین با این چیزا اصلا؟
بله همینطوره. ممکنه در بعضی پروژهها اجراهایی خارج از استاندارد هم دیده بشه، اما ملاک درست همیشه ضوابط مقررات ملیه. برای اینکه توی اجرا یا تأیید نقشه به مشکل نخوریم، بهتره طراحی از ابتدا طبق استاندارد انجام بشه.
راستش من هر باری که میرم سر پروژه میبینم این ضوابط راه پله مطابق مقررات ملی ساختمون خیلی فرق داره.یعنی تو هر ساختمون انگار یه چیزی دیگه میبینم.بگید دقیقاً این ابعاد باکس پله چی باید باشه؟اگه کسی به زبان ساده میتونه بگه ممنون میشم.
درست میفرمایید. ضوابط راهپله بخش مهمی از طراحی هست و اختلاف بین پروژهها طبیعیه. هدف این آموزش بیشتر آشنا شدن با منطق طراحی بوده و برای هر پروژه باید طبق مقررات ملی، ابعاد نهایی کنترل بشه.
یعنی من هر بار با این نقشه راه پله ساختمون دو طبقهای روبرو میشم پدرم در میاد!هر کی یه چیزی میگه راجب ابعاد باکس پله و ضوابط راه پله، ولی هیچ کدوم دقیق نیست.واقعاً گیچ میکنن همهشونه.راستی، این ضوابط مقررات ملی واقعاً چطور باید پیاده بشه؟
نکتهتون کاملاً وارده. ابعاد باکس پله عدد ثابت و مشخصی برای همه پروژهها نداره و به شرایط پلان و ضوابط مقررات ملی بستگی داره. اینجا سعی شده کلیت موضوع توضیح داده بشه، ولی برای اجرا باید جزئیات دقیقتر بررسی بشه.
راستی نقشه راه پله ساختمون دو طبقه چطوره میشه که ضوابط مناسبی داشته باشه با ابعاد راه پله سه طرفه قاطی میشه ولی من همهش دچار سردرگمی برای اینکه اصولی و درست در بیاد چون ظاهر میکنن درست نیست خب همون اول ذهنم درگیر بود کسی اگه میدونه بگه
ممنون از توجهتون. بله درست میفرمایید، راهپله سهطرفه زمانی قابل قبوله که ضوابطش بهدرستی رعایت شده باشه. توی این مطلب بیشتر به اصل موضوع اشاره شده و طبیعتاً در طراحی نهایی باید شرایط پروژه و مقررات دقیق بررسی بشه.
من چند وقتیه دارم به طراحی راه پله فکر میکنم ولی هنوز نمیدونم ابعاد راه پله دو طرفه چطوریه؟میشه یه توضیح مختصر بدین که چطور میتونم باکس پله در پلان رو طراحی کنم؟واقعاً بهترین روش چیه برای اینکه کارم بهتر پیش بره و به راهحل برسم؟
بهترین کار اینه که اول چارچوب ضوابط رو بشناسید و بعد طراحی رو شروع کنید. اینطوری هر تصمیمی که میگیرید، دلیل داره و کار سریعتر جلو میره.
ابعاد استاندارد باکس پله تو این محتوا چطور گفته شده؟میخوام بدونم که با ضوابط راه پله مقررات ملی میخونه یا نه؟من چند ماهه دارم روی نقشه راه پله ساختمان دو طبقه کار میکنم و دقیق نمیدونم که باید چکاری بکنم.
در پلههای دوطبقه، خودِ ضوابط معمولاً مشخصه، مسئله اصلی نحوهی استفاده از اونها توی نقشهست. وقتی منطق ابعاد استاندارد رو بدونید، انتخاب و اصلاح طرح پله خیلی راحتتر میشه.
من فکر کردم با خرید این کتاب میتونم راحتتر نقشه راه پله ساختمان دو طبقه رو بچینم ولی راستش اصلاً همون چیزی نبود که میخواستم.اصلاً خبه که تو این حوزه تخصص داشته باشی وگرنه پدر آدم در میاد واقعاً،کسی دیگه هم این تجربه رو داشته؟
این حس کاملاً طبیعیه. خیلیها وقتی اولینبار با طراحی ضوابطی روبهرو میشن، دقیقاً همین سردرگمی رو تجربه میکنن. هدف این مطالب اینه که این مسیر قابل فهمتر و منطقیتر بشه، مخصوصاً قبل از شروع نقشهکشی.
ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان دیگه خیلی با جزئیاته!من سه بار خوندم تا بتونم ته و توش در بیارم،واقعا جالب بود که چقد این چیزای کوچیک تاثیر دارن منشش ماهه درگیر طراحی یه راه پلهم و تا تهشو خوندم.
در طراحی مبتنی بر ضوابط، جزئیات کوچک میتونن روی کل تصمیم طراحی اثر بذارن. شناخت همین ارتباطهاست که باعث میشه طراحی از حالت سلیقهای خارج بشه و کنترلشده جلو بره.
ابعاد راه پله سه طرفه چقدر تو طراحی مهمه؟من فکر میکردم که فقط ابعاد باکس پله مهمه و دیگه بقیهش خیلی تاثیری نداره.آیا واقعاً باید اینقدر به جزئیات راه پله اهمیت داد؟باکس پله در پلان واقعاً میتونه اینقدر مهم باشه؟میشه یه توضیح بدید؟
بله، پله یکی از عناصر کلیدی در طراحی ساختمانه. هم از نظر ایمنی و هم از نظر کنترل مقرراتی اهمیت داره و به همین دلیل در مقررات ملی به شکل جدی بهش پرداخته شده.
چند وقته دارم دنبال ابعاد راه پله دو طرفه میگردم و هیچ وقت نمیتونم چیزی که میخوام رو پیدا کنم.حتی تو این سایت هم خیلی چیزا رو نمیفهمم که چرا اینجا درست توضیح داده نشده ابعاد راه پله در پلان واقعاً چیه خب؟
حق دارید، خیلی وقتها توضیحها پراکندهست و آدم گیج میشه. اینجا سعی شده ضوابط مرحلهبهمرحله و سادهتر گفته بشه تا فقط حفظ عدد نباشه، بلکه منطقش جا بیفته.
راستی کسی میدونه نقشه راه پله ساختمان دو طبقه تو این محتوا چطوره؟من حیرون موندم که چرا هر جا رو میبینم یه چیز جدید میگن.میخوام بدونم چه تجربیاتی دارید تو این زمینه که بتونم بهتر تصمیم بگیرم.
اگر با این زاویه نگاه کنید، متوجه میشید که ضوابط فقط محدودکننده نیستن.
در واقع کمک میکنن طراحی منطقیتر انجام بشه و تصمیمها از همون اول اصولی گرفته بشه.
پله سه طرفه چه فرقی با پلهی دیگهها داره؟راستی چرا میگن باکس پله در پلان اینقدر مهمه؟من یه هفتهس دارم دربارهی ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان میخونم و هنوز بعضی چیزاشو نمیفهمم.
سؤال کاملاً بهجاییه.
چهارم به چهارم یکی از معیارهایی هست که به کنترل ابعاد، خوانایی فضاها و رعایت مقررات ملی کمک میکنه و در ادامه با مثال سادهتر بررسی میشه
قربون اینکه بالاخره یه جایی پیدا کردم که میتونم درباره ابعاد استاندارد باکس پله یه چیز درست بخونم و بفهمم واقعا چقد کمک میکنه این اطلاعات تو این داستانای طراحی تو خونه و ساختمون پله و اینا!
خوشحالیم که براتون مفید بوده 🙂
هدف این مطالب اینه که قبل از شروع طراحی، یه دید درست نسبت به ضوابط و مسیر کار داشته باشید تا سردرگمی کمتر بشه.
من خیلی وقته دنبال اینم که ببینم این باکس پله در پلان و نقشه راه پله ساختمان دو طبقه دقیقاً چیه و چرا این قدر بزرگه تهش میفهمم یه چیز مسخرهس نمیدونم با اینها چیکار کنم همه جا یه چیز میگن ولی من نمیفهمم منظورشون چیه اصلاً
این بخش بیشتر روی رویکرد و منطق طراحی طبق ضوابط ملی تمرکز داره و طبیعتاً وارد جزئیات اجرایی نشده. در ادامه، مراحل طراحی با مثال توضیح داده میشه تا موضوع واضحتر بشه.
راستی کسی میدونه ابعاد راه پله در پلان باید چطوری باشه که با ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان جور در بیاد؟تا حالا توی نقشه ساختمون با اینا مشکل نداشتم ولی این بار یه کم سخت به نظر میاد برام، کسی پیشنهادی داره؟
بهتره ضوابط از همون مرحلهی اول روی پلان اعمال بشن.
این کار باعث میشه اصلاحات سنگین آخر پروژه حذف بشه.
من چند وقت پیش ابعاد راه پله دو طرفه رو تو پلان مشخص کردم و راستش پدرم در اومد تا تونستم درستش کنم. اما حس میکنم باکس پله تو پلان هنوز درست در نیومده. کسی تجربه مشابه داره؟
اوایل مسیر، سردرگمی تو طراحی پله کاملاً طبیعیه.
با دیدن چند نمونه استاندارد، کمکم دست آدم میاد.
چند هفتهس که میخوام ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمان رو اجرا کنم، واقعاً ابعاد استاندارد باکس پله کارم سخت کرده. به نظرتون این استانداردها همیشه رعایت میشه یا پشت گوش میاندازن؟
طبق مقررات ملی، باکس پله الزامیه و توی کنترلها هم بهش خیلی دقت میشه.
به همین خاطر بهتره از همون اول استاندارد بسته بشه.
این ابعاد راه پله سه طرفه چی میگه؟دقیقاً نمیدونم تو کدوم بخش از مقررات ملی پیدا میشه. یه کم پیچیدهس یا من برداشت اشتباه دارم؟ اگه کسی میتونه راهنمایی کنه ممنون میشم.
ابعاد پله مستقیماً از مقررات ملی میاد.
چالش اصلی، تطبیق درستش با پلان معماریه.
من از تجربیاتم میگم، تو پروژه آخرم ابعاد راه پله دو طبقه رو خودم درست حساب نکردم، نتیجهش افتضاح شد و مجبور شدم دوباره حساب کنم وای به حال روزی که بخوام همین اشتباه رو با ابعاد باکس پله تکرار کنم.
من هم اینو زیاد دیدم که یه محاسبه اشتباه کل طرح رو به هم میریزه، مخصوصاً تو پروژههای دوطبقه.
این ضوابط راه پله مقررات ملی ساختمون یه چی میگن، ولی واقعاً وقت میبره تا همهش رو یاد بگیری. من که تا حالا دوبار باهاشون سر و کله زدم.بالاخره اندازههارو درست درمیارم، ولی همش طول میکشه.
ظاهرش سادهست، ولی پله جزئیات حساسی داره.
همین ریزهکاریهاست که کیفیت نهایی کار رو مشخص میکنه.
بهخصوص از نظر ایمنی.
اصلاً کسی میدونه این باکس پله در پلان دقیقاً کجای نقشه ست؟انقدر پیچیدهس که بعضی وقتا میخوام شک کنم به نقشهکشیم، یه راهنمای کوچولو میتونه خیلی کمک کنه.
نقشهای که همزمان با ضوابط جلو میره، کنترلپذیرتره.
این رویکرد خیلی وقتها جلوی خطاهای پنهان رو میگیره
اماخب گفتم آرچیتکت ها همیشه به نقشه راه پله ساختمون دو طبقه رو باید پیچوند و گیر داد اصول طراحی رو حتی یه بار میگفت دوست من پلان نمیشه ابعاد باکس پله باید برصوت استاندارد نوشته باشه شاید گفتی برعکس من اینطوری میگم
در واقع پله نقطه تلاقی پلان و مقرراته.
اگه باکس درست تعریف بشه، معمولاً طراحی به مشکل جدی نمیخوره
من همیشه با این ضوابط استاندارد باکس پله مطابق مقررات ملی ساختمون سروکله میزنم، خدایی هم کارایی داره هم یه دردسر بزرگه که باید بهش عادت کرد. حالا میخوام راهی پیدا کنم که سادهترش کنم.
تجربه نشون میده وقتی استانداردها شفاف باشن، تصمیمگیری هم سریعتر میشه و رفتوبرگشت طرح کمتر میشه.
نقشه راه پله ساختمان دو طبقه واقعاً یه چالش بزرگه واسه من. اوایل کلی اشتباه میکردم. به نظرتون چرا باید اینقدر سخت باشه؟ابزار یا روشی هست که کارو راحتتر کنه؟در ضمن باید استاندارد هم رعایت شه.
معمولاً اشتباهات اول کار توی پله، خودشون رو دیر نشون میدن.
اگر ضوابط از ابتدا درست دیده بشه، طراحی خیلی روانتر جلو میره.